Prawo spadkowe Rzeszów – każdy z nas w przeciągu życia uwikłany jest w masę różnorodnych stosunków prawnych, z których wynikają jej prawa i obowiązki. Z chwilą śmierci część z nich wygasa, a część podlega dziedziczeniu – czyli przechodzi na inne osoby. Ważne przy dziedziczeniu jest omówienie zagadnień związanych z dziedziczeniem. Ustalenie, jakie prawa i obowiązki wchodzą w skład spadku. Istnieją cztery kryteria, które wchodzą w skład spadku i których spełnienie można uznać za prawa i obowiązki zmarłego. Są to obowiązki:

  • mające charakter cywilnoprawny,
  • mające charakter majątkowy,
  • niezwiązane z osobą zmarłego w sposób ścisły,
  • nieprzechodzące na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.

Zasady dziedziczenia reguluje gałąź prawa zwana prawem spadkowym. Kancelaria Adwokacka Krzysztof Kopciuch oferuje profesjonalną pomoc w zakresie prawa spadkowego. Zapraszamy do kontaktu.

Jaki jest przedmiot regulacji prawa spadkowego?

kto dziedziczy?

  • spadkobierca testamentowy – osoba bądź osoby wskazane przez spadkodawcę na mocy jego aktu woli spisanego w formie testamentu
  • spadkobierca ustawowy – osoby wyznaczone przez ustawę, gdy spadkodawca nie wyznaczył spadkobierców. Odbywa się to na podstawie rodzinnego związku ze spadkodawcą z uwzględnieniem więzi krwi (pokrewieństwo) lub też więzi prawnej czyli małżeństwo lub przysposobienie

stanowisko prawne spadkobiercy

  • przyjęcie lub odrzucenie spadku czyli wpływ woli spadkobiercy na zachowanie lub utratę jego praw i obowiązków nabytych w drodze dziedziczenia 
  • stwierdzenie nabycia spadku czyli udowodnienie wobec osób trzecich faktu, iż jest on spadkobiercą
  • jego odpowiedzialność za długi spadkowe
  • stosunki prawne między osobami, które dziedziczą ten sam spadek – wspólność majątku spadkowego, dział spadku.

pewne instytucje pozostające w związku z dziedziczeniem, jak np.

  • ochrona interesów najbliższych członków rodziny zmarłego – zachowek
  • przeniesienie przez spadkobiercę w drodze umowy na inną osobę ogółu jego praw wynikających z dziedziczenia – zbycie spadku.

Zasady dziedziczenia

Postępowanie spadkowe składa się generalnie z dwóch etapów. 

Pierwsze dotyczy stwierdzenia nabycia spadku – a więc ustalenia kiedy i gdzie zmarł spadkodawca oraz kto, ile i na jakiej postawie (czy na podstawie testamentu, czy zgodnie z zapisami prawa) dziedziczy po zmarłym. W  wyniku tego postępowania sąd ustali udział ułamkowy spadkobierców w spadku.

Drugie postępowanie – o dział spadku – to postępowanie, w którym sąd najpierw ustala co zmarły pozostawił, jaki majątek, a następnie, biorąc pod uwagę postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku (a więc ułamki częściowe), dokona zgodny, bądź niezgodny podział fizyczny majątku spadkowego spod spadkobierców. 

Odrzucenie spadku

Odrzucenie spadku powoduje, że spadkobierca traci prawa do spadku. Według przepisów traktowany jest tak, jakby nie dożył otwarcia spadku. Oświadczenie o odrzuceniu spadku będzie powodowało wiele skutków prawnych. Wśród nich należy przede wszystkim zwrócić uwagę na fakt, że zmieni się krąg spadkobierców, a także zmianie ulegną udziały poszczególnych spadkobierców. Warto zwrócić uwagę na fakt, że może dojść do sytuacji, gdy spadkobiercą ustawowym jest Skarb Państwa lub gmina, a te, zgodnie z przepisami, spadku odrzucić nie mogą, gdy spadek należy im się na podstawie ustawy.

Oświadczenie takie należy złożyć w odpowiednim terminie. Mamy na to 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania. Jeżeli nie złoży się żadnego oświadczenia traktuje się spadkobiercę jako podmiot, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku składa się przed sądem lub przed notariuszem. Może być złożone ustnie lub pisemnie z podpisem urzędowo poświadczonym. Oświadczenie takie nie może być odwołane. 

Notarialny akt poświadczenia dziedziczenia

Aby ustalić, kto i w jakich częściach dziedziczy po danym spadkodawcy oraz kto otrzymał zapis windykacyjny można zwrócić się również do notariusza. W przeciwieństwie do postępowania przed sądem akt poświadczenia dziedziczenia może być sporządzony przez notariusza niezależnie od tego, gdzie znajdowało się miejsce ostatniego stałego pobytu spadkodawcy. Akt poświadczenia dziedziczenia może zostać sporządzony, jeśli spadkobiercy złożą zgodne żądanie poświadczenia dziedziczenia przez notariusza. Wcześniej jednak należy spisać protokół dziedziczenia.

Przy spisaniu protokołu dziedziczenia muszą uczestniczyć wszystkie osoby, które mogą zostać spadkobiercami ustawowymi i testamentowymi, jak również osoby, na rzecz których spadkodawca uczynił zapisy windykacyjne. Notariusz nie może podejmować czynności, które zmierzają do ustalenia kręgu spadkobierców. Akt poświadczenia dziedziczenia sporządza się na podstawie oświadczeń o istnieniu lub nieistnieniu osób, które wyłączałyby znanych spadkobierców od dziedziczenia lub też dziedziczyłyby wraz z nimi oraz o znanych testamentach spadkodawcy lub ich braku. 

Do obowiązków notariusza należy dokonanie wpisu aktu poświadczenia dziedziczenia do rejestru aktów poświadczenia dziedziczenia. Następuje to niezwłocznie po jego sporządzeniu poprzez wprowadzenie (za pośrednictwem systemu teleinformatycznego) do rejestru aktów poświadczenia dziedziczenia. 

Przeczytaj więcej o dziedziczeniu – rodzajach i zasadach dziedziczenia.