Prawo spadkowe to szeroki zakres spraw dla adwokata. Prawo spadkowe określa przepisy przejścia obowiązków i praw po śmierci osoby, która jest ich podmiotem. Mówiąc najprościej prawo spadkowe ustala zasady nabywania obowiązków oraz praw, na skutek dziedziczenia, w tym przedmiot dziedziczenia (zakres obowiązków i praw spadkowych). Prawo spadkowe normuje więc skutki prawne śmierci osoby fizycznej. Z reguły bowiem śmierć osoby, której przysługiwało określone prawo, nie pociąga za sobą wygaśnięcia tego prawa, lecz jego przejście na inne podmioty (np. na inne osoby fizyczne lub prawne). Jeśli poruszasz się po omacku w temacie prawa spadkowego, warto skorzystać z pomocy dobrego adwokata od prawa spadkowego Rzeszów. 

 

Jaki jest przedmiot regulacji prawa spadkowego?

Prawo spadkowe powinno określić (przedmiot):

kto dziedziczy?

Czyli kto jest spadkobiercą.

Spadkobiercą jest:

  • spadkobierca testamentowy – osoba bądź osoby wskazane przez spadkodawcę na mocy jego aktu woli spisanego w formie testamentu
  • spadkobierca ustawowy – osoby wyznaczone przez ustawę, gdy spadkodawca nie wyznaczył spadkobierców. Odbywa się to na podstawie rodzinnego związku ze spadkodawcą z uwzględnieniem więzi krwi (pokrewieństwo) lub też więzi prawnej czyli małżeństwo lub przysposobienie

stanowisko prawne spadkobiercy

  • przyjęcie lub odrzucenie spadku czyli wpływ woli spadkobiercy na zachowanie lub utratę jego praw i obowiązków nabytych w drodze dziedziczenia 
  • stwierdzenie nabycia spadku czyli udowodnienie wobec osób trzecich faktu, iż jest on spadkobiercą
  • jego odpowiedzialność za długi spadkowe
  • stosunki prawne między osobami, które dziedziczą ten sam spadek – wspólność majątku spadkowego, dział spadku.

pewne instytucje pozostające w związku z dziedziczeniem, jak np.

  • ochrona interesów najbliższych członków rodziny zmarłego – zachowek
  • przeniesienie przez spadkobiercę w drodze umowy na inną osobę ogółu jego praw wynikających z dziedziczenia – zbycie spadku.

Prawo spadkowe dziedziczenie

Pod nazwą dziedziczenie rozumiemy przejście obowiązków i praw ze spadkodawcy na spadkobiercę na skutek śmierci osoby fizycznej.

Każdy z nas w przeciągu życia uwikłany jest w masę różnorodnych stosunków prawnych, z których wynikają jej prawa i obowiązki. Z chwilą śmierci część z nich wygasa, a część podlega dziedziczeniu – czyli przechodzi na inne osoby. Ważne przy dziedziczeniu jest omówienie zagadnień związanych z dziedziczeniem. Ustalenie jakie prawa i obowiązki wchodzą w skład spadku. Istnieją cztery kryteria które wchodzą w skład spadku i których spełnienie można uznać za prawa i obowiązki zmarłego. Są to obowiązki które:

  • mające charakter cywilnoprawny
  • mające charakter majątkowy
  • nie związane z osobą zmarłego w sposób ścisły
  • nie przechodzące na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami

Dziedziczenie ustawowe - kto dziedziczy po zmarłym?

Kodeks cywilny – reguluje kolejność powołania do spadku z ustawy. W pierwszej kolejności powołane do spadku są dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. Dziedziczą oni w częściach równych. Jednak część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Analogiczną zasadę stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych (zstępni to: dzieci, wnuki, prawnuki itd.).

W przypadku braku zstępnych spadkodawcy, prawo do spadku przypada na małżonka i rodziców. Udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku. Gdy ojcostwo rodzica nie zostało ustalone, udział spadkowy matki spadkodawcy, dziedziczącej w zbiegu z jego małżonkiem, wynosi połowę spadku.

W sytuacji gdy nie ma zstępnych i małżonka spadkodawcy, spadek całościowa przypada jego rodzicom w częściach równych. W momencie gdy jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przechodzi na rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych.

Dziedziczenie testamentowe

Testament pozwala na rozporządzenie swoim majątkiem na wypadek śmierci. Ma do tego prawo każda osoba, która posiada pełną zdolność do czynności prawnych (czyli nie jest osobą małoletnią bądź częściowo/całkowicie ubezwłasnowolnioną), Odwołanie testamentu może nastąpić w każdej chwili jak i jego poszczególnych postanowień.

Spadkodawca może sporządzić nowy testament, Odwołanie testamentu może nastąpić bądź w ten sposób, że spadkodawca sporządzi nowy testament, bądź też w ten sposób, że w zamiarze odwołania testament zniszczy lub pozbawi go cech, od których zależy jego ważność, bądź wreszcie w ten sposób, że dokona w testamencie zmian, z których wynika wola odwołania jego postanowień.

Jeżeli spadkodawca sporządził nowy testament nie zaznaczając w nim, że poprzedni odwołuje, ulegają odwołaniu tylko te postanowienia poprzedniego testamentu, których nie można pogodzić z treścią nowego testamentu.

Czym jest zachowek i komu się należy?

Zachowek ma na celu zabezpieczenie interesów osób, tak by po śmierci spadkodawcy miały jakieś korzyści ze spadku nawet jeśli zostały pominięte w testamencie. Jeżeli zostałeś pokrzywdzony przez spadkodawcę, który pozbawił Cię należnych Ci praw do spadku, wówczas możesz poszukiwać ochrony na podstawie przepisów o zachowku. Zachowek należy się tylko najbliższej rodzinie zmarłego. 

Zachowek należy się najbliższej rodzinie czyli:

  • zstępnym zmarłego – to znaczy jego dzieciom, a jeśli one nie żyją to ich dzieciom, wnukom, prawnukom
  • małżonkowi
  • rodzicom – ale tylko w przypadku gdy byliby powołani do spadku z ustawy. W przypadku gdy zmarły pozostawił małżonka i dzieci lub tylko dzieci, wnuki, prawnuki, to rodzice nic nie dziedziczą

W jakiej wysokości mogę żądać zachowku ?

Wartość zachowku nie jest równoważna z wartością spadku, jaką moglibyśmy dostać na skutek dziedziczenia ustawowego. Zachowek uprawnia nas do 1/2 wartości udziału, jaki należał Ci się przy dziedziczeniu ustawowym. W przypadku osób małoletnich lub niezdolnych do pracy zachowek wynosi 2/3 udziału.

Wartość pieniężna udziału to darowizny które możemy doliczyć jakie otrzymali spadkobiercy od spadkodawcy.

Nie możesz brać pod uwagę drobnych darowizn oraz darowizn przekazanych przed spadkodawcę wcześniej niż 10 lat przed jego śmiercią. Jeżeli jesteś zstępnym spadkodawcy, czyli dzieckiem lub wnukiem, to do udziału nie możesz doliczyć darowizn dokonanych przed Twoim poczęciem. Natomiast, jeśli jesteś małżonkiem spadkodawcy, to do wartości spadku nie zaliczysz darowizn przekazanych przed zawarciem ślubu