Areszt tymczasowy – to jeden z najczęściej stosowanych środków zapobiegawczych względem oskarżonego, podejrzanego czy też oskarżonego będącego w toku postępowania karnego – kiedy to oskarżony zostaje osadzony w stałym miejscy, czyli w areszcie i znajduje się w pełnej izolacji od zewnętrznego świata. Bowiem tymczasowy areszt musi zapobiegać realnym obawom ucieczki, ukrywania się lub matactwa. Areszt może zabezpieczyć tok postępowania karnego wobec osoby, która nie posiada miejsca pobytu w Polsce lub takiej, której grozi surowa kara (przy zbrodniach i najcięższych przestępstwach) lub też pojawia się obawa, że dana osoba popełni ciężkie przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub bezpieczeństwu powszechnemu. Pamiętajmy jednak, że tymczasowe aresztowanie to jeszcze nie wyrok. Areszt to jedynie środek zapobiegawczy, a nie kara.

kiedy stosujemy tymczasowy areszt

Zgodnie z obowiązującymi przepisami Kodeksu postępowania Karnego, tymczasowe aresztowanie możemy stosować zasadniczo wówczas gdy:

  • zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania
  • uzyskane w toku sprawy wykazują z dużym prawdopodobieństwem, że oskarżony (lub podejrzany) dopuścił się przestępstwa
  • gdy zachodzi uzasadniona obawa, ukrycia czy też ucieczki oskarżonego. Głównie wtedy, gdy nie ma możliwości ustalenia jego tożsamości, lub nie posiada on na terenie kraju stałego miejsca pobytu
  • gdy pojawia się obawa, do składania fałszywych zeznań lub wyjaśnień przez oskarżonego 
  • gdy oskarżony w bezprawny sposób utrudnia postępowania karne

Istnieje również potrzeba zastosowania tymczasowego aresztu, jeśli oskarżonemu zarzuca się dopuszczenia się zbrodni karą pozbawienia wolności, której górna granica to osiem lat. W przypadku również, gdy sąd pierwszej instancji skazał oskarżonego na karę pozbawienia wolności trwającą nie dłużej nić 3 lata. Ponadto, jeśli istnieją obawy co do popełnienia przez oskarżonego przestępstwa przeciwko zdrowiu, życiu czy też powszechnemu bezpieczeństwu (w szczególności gdy groził iż może takie przestępsto popełnić). 

areszt tymczasowy ile trwa?

Bardzo częste zadawane pytanie to „ile może trwać areszt tymczasowy”?. Otóż w  toku przygotowawczego postępowania sąd który  wobec osoby stosuje tymczasowe aresztowanie, powinien oznaczyć jego termin na okres maksymalnie 3 miesięcy. Pamiętajmy, że okres ten może ulec wydłużeniu, na podstawie kolejnych postanowień sądu. Nie może on jednak przekraczać łącznie 12 miesięcy. Odnosi się to do postępowania przygotowawczego, po skierowaniu aktu oskarżonego, sąd ma prawo nadal utrzymać tymczasowe aresztowanie. Mając na uwadze fakt, iż łączny okres tymczasowego aresztowania nie może przekroczyć 12 miesięcy. Istnieją szczególne przypadki, kiedy to sąd apelacyjny (na wniosek prokuratora) może ten okres wydłużyć do 2 lat. Warto podkreślić, iż na postanowienie sądu o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, jak również o przedłużeniu tymczasowego aresztowania stronom postępowania przysługuje zażalenie.

areszt tymczasowy uchylenie

Istnieje możliwość, aby tymczasowy areszt został zmieniony na łagodniejszy środek zapobiegawczy, lub też uchylony – gdy pojawią się przyczyny uzasadniające jego uchylenie czy też zmianę. Tymczasowo aresztowany może złożyć zażalenie –  jedyny środek odwoławczy mogący wzruszyć decyzję sądu pierwszej instancji. Zażalenie na aresztowanie powinno być wniesione przez obrońcę osoby aresztowanej.  W oparciu o art.254 Kodeksu postępowania Karnego oskarżony/podejrzany ma możliwość również złożyć wniosek o uchylenie czy też o zmianę środka zapobiegawczego (zarówno rodzaju środka jak i jego zakresu). Taki wniosek można złożyć w każdym czasie trwania aresztu. Wniosek należy złożyć do prokuratury (w trakcie toku postępowania przygotowawczego), bądź do sadu który zajmuje się rozpatrzeniem sprawy ( w trakcie postępowania sądowego). Właściwy organ ma prawo rozpatrzyć sprawę w ciągu trzech dni. Do wniosku należy dołączyć uzasadnienie, w którym oskarżony lub podejrzany argumentuje, dlaczego areszt powinien być uchylony.

 

areszt tymczasowy na 3 miesiące

Dzień zatrzymania jest dniem, od którego liczy się okres tymczasowego aresztowania  (art. 265 kpk). W postępowaniu przygotowawczym sąd, stosując tymczasowe aresztowanie, oznacza jego termin na okres nie dłuższy niż 3 miesiące. Jeśli w trakcie postępowania okaże się że zaistniały jakieś szczególne okoliczności, na skutek których nie można zakończyć postępowania w danym terminie – na wniosek prokuratora, sąd pierwszej instancji właściwy do rozpoznania sprawy, jeśli taka potrzeba zachodzi,  może wydłużyć tymczasowe aresztowanie na okres, który łącznie nie może przekroczyć dwunastu  miesięcy.

jak wygląda areszt tymczasowy

Gdy osoba tymczasowo aresztowana zostanie osadzona w areszcie, ma prawo zawiadomić o miejscu aktualnego swojego pobytu najbliższą osobę lub organizację, stowarzyszenie oraz swojego obrońcę. Gdy osoba tymczasowo aresztowana ma status cudzoziemca, powinna zawiadomić odpowiedni konsularny urząd lub dyplomatyczne przedstawicielstwo – jeśli nie ma urzędu konsularnego. W oparciu o art. 212c § 1 kkw, tymczasowo aresztowanego musi przejść badania osobopoznawcze, w zakresie niezbędnym by zapobiec wzajemnej demoralizacji tymczasowo aresztowanych oraz zapewnienia bezpieczeństwa w areszcie.

Tymczasowo aresztowany korzysta co najmniej z takich samych uprawnień, jakim podlega skazany który odbywa karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym typu zamkniętego – poza kilkoma wyjątkami. Nie podlega on również żadnym specjalnym ograniczeniom, niż te, które są niezbędne do zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania karnego, utrzymania porządku i bezpieczeństwa w areszcie śledczym.

Pomoc tymczasowo aresztowanym i zatrzymanym

W sytuacji gdy zostałeś tymczasowo aresztowany lub zatrzymany czas zdecydowanie działa na Twoją niekorzyść. Pamiętaj, że areszt tymczasowy można zarówno skrócić jak i się on niego odwołać. Kancelaria Krzysztofa Kopciucha od lat zajmuje się sprawami karnymi i pomocą tymczasowo aresztowanym oraz zatrzymanym. Zapraszamy do skorzystania z naszej pomocy oraz do kontaktu.