Jeśli jesteś osobą skazaną na karę pozbawienia wolności wyrokiem sądu I instancji i myślisz, że wszystko już przegrane – to jesteś w błędzie, masz bowiem prawo się do tego wyroku odwołać. W naszym kraju wszystkie sprawy karne są prowadzone na zasadzie dwuinstancyjności. W praktyce strona niezadowolona z orzeczenia pierwszej instancji, ma prawo zastosować środek odwoławczy do organu drugiej instancji. Na złożenie do sądu wniosku o sporządzenie uzasadnienia oraz doręczenie go wraz z orzeczeniem strona ma 7 dni od ogłoszenia wyroku. Na złożenie apelacji natomiast przysługuje okres 14 dni od momentu doręczenia wyroku z uzasadnieniem. 

W przypadku gdy żadna ze stron nie zaskarżyła wyroku w terminie lub też wyrok został wydany już w II instancji (z uwagi na wniesioną apelację) – Twój wyrok będzie wówczas prawomocny (tzn. nie przysługuje do niego środek odwoławczy.

W przypadku gdy osoba została tymczasowo aresztowana, powinna sama bez przymusu stawić się w zakładzie karnym – zazwyczaj po uprzednim wezwaniu do odbycia kary. W takim wezwaniu zawarta jest informacja o terminie i miejscu stawiennictwa, oraz o dokumencie stwierdzającym tożsamość danej osoby. Kiedy osoba nie wstawi się, stosowane jest przymusowe doprowadzenie osoby do zakładu karnego. W niektórych wypadkach sąd może polecić doprowadzenie skazanego do zakładu karnego bez uprzedniego wezwania do odbycia kary.

Dozór elektroniczny

Kodeks karny wykonawczy określa dozór elektroniczny jako kontrolę zachowania skazanego przy użyciu środków technicznych. Najprościej mówiąc, pozwala on na odbycie kary będąc na wolności. Odpowiednie organy będą kontrolować przebywanie przez skazanego we wskazanym przez sąd miejscu przez cały czas odbywania kary. Uznaje się, iż tego typu kontrola ma pozytywny wpływ na skazanego i jest korzystną dla niego alternatywą dla kary pozbawienia wolności, zwłaszcza krótkoterminowej.

Aby skazanemu zostało udzielone rzeczone zezwolenie, muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki:

  • osoba została skazana na karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą jednego roku
  • przestępstwo, na podstawie którego nastąpiło skazanie, nie zostało dokonane w warunkach multirecydywy
  • jest to wystarczające do osiągnięcia celów kary
  • skazany posiada określone miejsce stałego pobytu
  • w przypadku skazanego, który jeszcze nie rozpoczął odbywania kary w zakładzie karnym – jeżeli stopień demoralizacji oraz względy bezpieczeństwa oraz inne szczególne okoliczności nie przemawiają za potrzebą osadzenia skazanego w zakładzie zamkniętym
  • w przypadku skazanego, który rozpoczął już odbywanie kary w zakładzie karnym – jeżeli za udzieleniem zezwolenia przemawiają dotychczasowa postawa i zachowanie skazanego

Dozór elektroniczny -rodzaje

Wyodrębnia się trzy rodzaje dozoru:

  • Dozór stacjonarny –polega na przebywaniu skazanego w określonych dniach tygodnia i godzinach w miejscu wskazanym przez sąd.
  • Dozór mobilny– polega na kontroli bieżącego miejsca przebywania skazanego, niezależnie od tego, gdzie skazany ma miejsce pobytu.
  • Dozór zbliżeniowy– polega na kontroli zachowania przez skazanego określonej minimalnej odległości od osoby wskazanej przez sąd.

Dozór stacjonarny jest stosowany wobec skazanego, któremu sąd penitencjarny udzielił zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Natomiast możliwość stosowania dwu pozostałych rodzajów dozoru należy ustalić w drodze wykładni odnośnych przepisów Kodeksu karnego, nieokreślających wprost, który z tych rodzajów dozoru wchodzi w grę. Wyniki tej wykładni pozwalają przyjąć, że dozór mobilny dotyczy skazanych, wobec których sąd orzekł zakaz wstępu na imprezę masową, a także wobec sprawców czynów zabronionych. Za to dozór zbliżeniowy dotyczy skazanych, wobec których sąd orzekł środek karny w postaci zbliżania się do określonych osób.

Zezwolenie na odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego

Sąd penitencjarny może udzielić skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli zostały spełnione łącznie następujące warunki:

  • wobec skazanego orzeczono karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą jednego roku, a nie zachodzą warunki przewidziane w art. 64 § 2 Kodeksu Karnego (nie jest recydywistą),
  • jest to wystarczające do osiągnięcia celów kary,
  • skazany posiada określone miejsce stałego pobytu,
  • osoby pełnoletnie zamieszkujące wspólnie ze skazanym wyraziły na to zgodę (uprzednia zgoda tych osób, złożona na piśmie do sądu),
  • odbywaniu kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie stoją na przeszkodzie warunki techniczne obejmujące w szczególności liczbę oraz zasięg dostępnych nadajników i rejestratorów oraz możliwości organizacyjne ich obsługi,
  • w przypadku skazanego, który jeszcze nie rozpoczął odbywania kary w zakładzie karnym – jeżeli stopień demoralizacji oraz względy bezpieczeństwa oraz inne szczególne okoliczności nie przemawiają za potrzebą osadzenia skazanego w zakładzie zamkniętym,
  • w przypadku skazanego, który rozpoczął już odbywanie kary w zakładzie karnym – jeżeli za udzieleniem zezwolenia przemawiają dotychczasowa postawa i zachowanie skazanego.

okoliczności umożliwiające odroczenie kary

Istnieją pewnie okoliczności, które pozwalają na odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności lub na przerwę w jej wykonaniu. Są to głównie sytuacje, w których niezwłoczne pozbawienie wolności doprowadziłoby do szczególnie negatywnych konsekwencji dla osoby skazanej czy też dla jej rodziny.
Przesłanki, które pozwalają na ubieganie się o odroczenie wykonywanej kary:

  • w przypadku choroby psychicznej lub innej ciężkiej choroby uniemożliwiającej odbywanie przez skazanego kary pozbawienia wolności, sąd ma obowiązek odroczyć wykonanie tej kary do czasu ustania przeszkody,
  • gdy natychmiastowe wykonanie kary pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki,
  • jeżeli liczba osadzonych w zakładach karnych lub aresztach śledczych przekracza
    w skali kraju ogólną pojemność tych zakładów,
  • w stosunku do skazanej kobiety ciężarnej oraz osoby skazanej samotnie sprawującej opiekę nad dzieckiem.

Jak wygląda pomoc adwokata dla skazanego?

Warto mieć na uwadze fakt, iż istnieją w prawie karnym odpowiednie instytucje, które są w stanie pomóc skazanemu, Niezbędne jest wówczas sporządzenie wniosku, który musi być poprawnie wypełniony i napisany. Tutaj pomoc adwokata jest niezbędna, jeśli chcemy aby wniosek był profesjonalnie przygotowany. Skorzystanie z usług adwokata daje nam większe szanse na pomyślny obrót spraw. Adwokat bowiem pomoże nam:

  • prawidłowo sporządzić wniosek
  • wnieść wniosek do odpowiedniego sądu
  • zgłosić odpowiednie wnioski dowodowe
  • pomoże w odroczeniu wykonywania kary
  • w wyborze odpowiedniej drogi postępowania
  • w kontakcie z osobą osadzoną jako obrońca bez ograniczeń przewidzianych dla pozostałych osób
  • będzie służył bezpośrednim wsparciem na posiedzeniu w sprawie rozpoznania wniosku

Wykaz instytucji udzielających pomocy prawnej