Z definicji Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia obwinionym jest człowiek, co do którego wniesiono wniosek o ukaranie w sprawie o wykroczenie. W sprawach karnych odpowiednikiem obwinionego jest oskarżony. 

Nasza Kancelaria pomaga w zakresie prawa karnego także obwinionym, których wykroczenia nie są tak dużej rangi jak przestępstwa. Jeżeli wniesiono przeciwko Tobie wniosek do sądu o ukaranie w sprawie o wykroczenie to przysługuje Ci status obwinionego. Zatrudnienie adwokata w sprawach o wykroczenie jest coraz bardziej powszechne, a co za tym idzie bardzo pomocne dla osoby obwinionej. Doświadczony adwokat bowiem odpowiednio wyjaśni wszystkie przysługujące Ci prawa oraz obowiązki, a ponadto przypilnuje, aby wszelkie możliwe wnioski zostały złożone w terminie.

 

kto to jest obwiniony?

Definicje obwinionego reguluje Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. 2001 nr 106 poz. 1148). Widnieje tam zapis, mówiący, że Obwinionym jest osoba, przeciwko której wniesiono wniosek o ukaranie w sprawie o wykroczenie. Wykroczeniem natomiast jest czyn społecznie szkodliwy zagrożony przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia karą aresztu (od 5 do 30 dni), ograniczenia wolności, grzywny do 5000 zł albo nagany. Jeszcze niedawno w sprawach o wykroczenia orzekały kolegia do spraw wykroczeń. W chwili obecnej jest to zajęcie dla sądów grodzkich.

obwiniony w postępowaniu o wykroczenie

Postępowanie o wykroczenie odbywa się w celu ustalenia, czy czyn, mający postać wykroczenia został dokonany, wykrycie sprawcy tegoż czynu oraz pociągniecie sprawcy do odpowiedzialności za ten czyn. Osoba, względem której został wystosowany wniosek o ukaranie w sprawie o wykroczenie nazywana jest obwinionym. Obwiniony podczas postępowania o wykroczenie posiada szereg praw i warto z nich skorzystać:

  •  obwinionemu przysługuje konstytucyjne prawo do obrony. Może on otrzymać obrońcę z urzędu lub sam go wybrać i opłacić jego honorarium
  •  w przypadku, gdy obwiniony nie posługuje się językiem polskim, zarówno wniosek o ukaranie, jak i rozstrzygnięcia podlegające zaskarżeniu lub kończące postępowanie są dostarczane obwinionemu wraz z tłumaczeniem na wybrany przez niego język
  •  obwiniony nie ma obowiązku dostarczać dowodów świadczące na swoją niekorzyść
  • obwiniony nie ma także obowiązku dowodzenia swojej niewinności
  • prawem obwinionego jest prawo do składania wyjaśnień. Obwiniony może złożyć wyjaśnienia nawet  w obecności swojego obrońcy na każdym etapie postępowania, o ile uzna to za zasadne. Obwiniony ma prawo także do odmowy składania wyjaśnień
  • obwiniony może odmówić udzielenia odpowiedzi na którekolwiek pytanie podczas postępowania
  • obwiniony, który jest obecny przy czynnościach dowodowych ma prawo do złożenia wyjaśnień odnośnie każdego dowodu w sprawie.

 

obowiązki obwinionego

Do obowiązków obwinionego, podobnie, jak do obowiązków podejrzanego, należą odpowiednio:

  • poddanie się oględzinom zewnętrznym swojego ciała oraz innym badaniom niepołączonym z naruszeniem integralności ciała (art. 74 § 2 pkt. 1 kpk)
  • zgoda na pobranie od obwinionego odcisków palców, fotografowanie go oraz okazanie go celem rozpoznania innym osobom
  • poddanie się badaniom psychiatrycznym i psychologicznym, a także badaniom połączonym z wykonaniem zabiegów na jego ciele przez osoby do tego uprawnione (pracowników służby zdrowia) przy zachowaniu wskazań wiedzy lekarskiej i nie zagrażające zdrowiu obwinionego, jeśli przeprowadzenie takich badań jest niezbędne. Nie dotyczy to wykonywania zabiegów chirurgicznych. Szczególnie należy uwzględnić obowiązek poddania się zabiegom takim, jak: pobranie krwi, włosów lub innych wydzielin z organizmu, jeżeli brak jest obaw, że mogłoby to stanowić zagrożenie zdrowia obwinionego lub innych osób (art. 74 § 2 pkt 2 k.p.k.)
  • poddanie się pobraniu przez funkcjonariusza Policji wymazu ze śluzówki policzków, o ile jest to nieodzowne oraz nie zachodzi obawa, iż mogłoby to zagrażać zdrowiu obwinionego i innych osób.
Dodatkowo obwiniony jest zobowiązany, aby stawiać się w wyznaczonym miejscu i terminie na każde wezwanie w toku postępowania o wykroczenie. Powinien on ponadto zawiadamiać o zmianie miejsca pobytu, jeśli ma być on dłuższy niż 7 dni odpowiednie organy prowadzące postępowanie. 

obwiniony a oskarżony

Obwinionym jest osoba, przeciwko której wniesiono wniosek o ukaranie w sprawie dotyczącej wykroczenia. Jest znaczna różnica pomiędzy osobami Obwinionego, a Oskarżonego. Oskarżonym staje się osoba, gdy przeciwko niej wniesiono oskarżenie do sądu lub wobec której prokurator złożył wniosek o warunkowe umorzenie postępowania albo wniosek o wydanie na posiedzeniu wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionych z oskarżonym kar. Upraszczając można powiedzieć, że obwiniony dopuścił się wykroczenia i odpowiadać będzie zgodnie z Kodeksem Wykroczeń oraz Kodeksem postępowania w sprawach o wykroczenia, a oskarżonemu stawia się dużo poważniejsze zarzuty i grozi mu kara, bądź kary, które określa szczegółowo Kodeks Karny oraz Kodeks Postępowania Karnego.

Za wykroczenie uznaje się czyn, który jest społecznie szkodliwy (nawet w niewielkiej części), który jest zabroniony poprzez ustawę obowiązującą w danym czasie pod groźbą kary. Najczęściej popełnianymi wykroczeniami w Polsce są następujące wykroczenia:

  • wykroczenia drogowe – przekroczenie prędkości, naruszenie obowiązku używania pasów bezpieczeństwa przez kierującego pojazdem, nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu
  • wykroczenia przeciwko porządkowi i spokojowi publicznemu – np. zakłócenie spokoju i porządku publicznego, zbiegowisko publiczne, żebractwo publiczne
  • wykroczenia przeciwko mieniu – np. świadome zniszczenie mienia drugiej osoby
  • wykroczenia przeciwko ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
  • wykroczenia przeciwko urządzeniom użytku publicznego, np. zniszczenie wiaty przystankowej, wandalizm
  • wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu osób i mienia. 
Kary, jakie grożą za wykroczenie wg Kodeksu wykroczeń to:
  1. areszt (pozbawienie wolności na okres od 5 do maksymalnie 30 dni)
  2. ograniczenie wolności (na okres 1 miesiąca)
  3. grzywna (od 20 do 5000 zł, o ile ustawa nie stanowi inaczej)
  4. nagana.

kiedy obwiniony może zgłaszać własne dowody?

Ponieważ prawa obwinionego reguluje Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenie, może on zgłaszać własne dowody oraz powoływać świadków (zgodnie z art. 67). Sąd w zawiadomieniu obwinionego o terminie rozprawy powinien pouczyć obwinionego o przysługujących mu prawach, w tym prawie do przedstawienia własnych dowodów na swoją obronę, bądź wskazanie ich sądowi w terminie odpowiednim, by sąd mógł te dowody przeprowadzić na rozprawie. 

Poza wnioskiem o wniesieniu dowodu w sprawie obwiniony może złożyć następujące wnioski:

  • wniosek o przesłuchanie świadka, którego wskaże obwiniony
  • wniosek o uzyskanie dokumentu
  • wniosek o włączenie opinii biegłego do postępowania.
  •  

Jak wygląda pomoc adwokata dla obwinionego?

Obwiniony posiada prawo do obrony przed sadem, które jest zagwarantowane każdemu obywatelowi Polski przez konstytucję. W sprawach o wykroczenie obrońcą może być adwokat lub radca prawny. Skorzystanie z usług adwokata daje nam większe szanse na pomyślny obrót spraw. Adwokat bowiem pomoże nam:

  • prawidłowo sporządzić niezbędne wnioski
  • wnieść wniosek do odpowiedniego sądu
  • zgłosić odpowiednie wnioski dowodowe
  • pomoże w odroczeniu wykonywania kary
  • pomoże w wyborze odpowiedniej drogi postępowania
  • wyjaśni naszą sytuację jako obwinionego w sposób dokładny i zrozumiały
  • będzie służył bezpośrednim wsparciem na posiedzeniu w sprawie rozpoznania wniosku

Wykaz instytucji udzielających pomocy prawnej